Gyfraith a Hawliau
Dynol

BSL

Beth yw canolfan y Gyfraith a Hawliau Dynol?

Mae canolfan y Gyfraith a Hawliau Dynol, o dan arweiniad Dr Rob Wilks (UWE Bristol) a Ceri Harris (Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr), yn archwilio sut mae fframweithiau cyfreithiol yn effeithio ar fywyd pobl fyddar yng Nghymru, yn enwedig yng nghyd-destun gofal iechyd a gofal cymdeithasol. Mae'n canolbwyntio ar adolygu deddfau a pholisïau, gwella profiad pobl fyddar o systemau cwyno, a defnyddio data i dynnu sylw at broblemau ac atebion. Mae ein nod yn syml ond yn uchelgeisiol: gwireddu hawliau'r gymuned fyddar yng Nghymru.

Ymunwch â'r Gymuned

Defnyddio'r gyfraith i greu newid

Adolygu amddiffyniadau cyfreithiol a pholisïau iechyd er mwyn gwybod beth sydd ar goll, a phwyso am weithredu.

Trwsio systemau cwynion

Gweithio gyda phartneriaid y GIG i wneud systemau cwyno yn haws, yn decach ac yn hygyrch ar ffurf BSL.

Gwireddu hawliau

Troi cyfraith cydraddoldeb i fod yn rhywbeth y gall pobl fyddar ei defnyddio a dibynnu arni.

Adolygu data cwynion y GIG

Defnyddio data'r GIG ar gwynion go iawn i weld ym mhle mae pobl fyddar yn cael cam, a sut mae datrys hynny.

Beth rydym ni'n ei wneud?

Adolygu'r gyfraith

Dod o hyd i fylchau yn y gyfraith sy’n ceisio gwarchod hawliau pobl fyddar

 

Gwella prosesau cwyno

Ailgynllunio gweithdrefnau cwyno fel ei bod yn hawdd i bobl fyddar eu defnyddio

Adolygu data cwynion

Archwilio cofnodion cwynion byrddau iechyd y GIG i weld ble mae cleifion byddar wedi cael cam, a ble mae angen gwneud newidiadau

Casglu profiadau uniongyrchol

Rydym yn casglu straeon go iawn gan bobl fyddar am eu profiadau o ddefnyddio systemau cwyno er mwyn ein helpu i ddeall beth sy'n gweithio, beth sydd ddim yn gweithio, a sut mae datrys hynny

Mae pobl fyddar yng Nghymru yn dal i wynebu rhwystrau rhag cwyno am wasanaethau iechyd a gofal. Dydy llawer o bobl fyddar ddim yn gwybod eu hawliau nac yn teimlo eu bod yn cael eu clywed, neu maen nhw’n rhoi'r ffidil yn y to yn llwyr. Nid o ddewis maen nhw’n cadw’n dawel – systemau sy’n dal yn ddiffygiol sy’n gwneud iddyn nhw gadw’n dawel.

Ffeithiau a Ffigurau

  • Mae rhwng 4,000 a 69,000 o bobl yn defnyddio BSL yng Nghymru.

  • Mae'r gyfraith yn aml yn anwybyddu anghenion y gymuned fyddar yng Nghymru.

  • Nid yw deddfau fel Deddf Cenedlaethau'r Dyfodol yn sôn am bobl fyddar na BSL.

  • Mae darpariaeth byrddau iechyd o ddehonglwyr BSL-Cymraeg a Saesneg yn anghyson.

  • Dydy llawer o bobl fyddar ddim yn gwybod sut i gwyno, neu a ydyn nhw’n cael cwyno.

  • Dydy'r rhan fwyaf o fyrddau iechyd ddim yn adrodd yn ôl ar gwynion sy'n ymwneud yn benodol â byddardod.

Cwestiynau cyffredin

Pa mor bwysig yw'r ganolfan hon?

Mae pobl fyddar yng Nghymru yn dal i wynebu rhwystrau difrifol wrth ddefnyddio systemau iechyd a chyfreithiol. Pwrpas y ganolfan hon yw gwireddu hawliau drwy wella mynediad, trwsio systemau sydd wedi torri, a sicrhau bod lleisiau pobl fyddar yn cael eu clywed ac yn arwain at weithredu.

Pa fath o gynlluniau sydd ar y gweill?

Rydym yn adolygu deddfau cydraddoldeb ac iechyd, gan weithio gyda phartneriaid fel Llais a Gwasanaeth Cyfieithu Cymru (GCC) i wella systemau cwyno, dadansoddi data ar gwynion go iawn, a chreu adnoddau sy'n helpu pobl fyddar i ddeall a defnyddio eu hawliau.

Pam mae angen gwneud hyn?

Dydy llawer o bobl fyddar ddim yn gwybod sut mae cwyno, neu a ydyn nhw'n cael cwyno. Pan fydd systemau'n anhygyrch neu'n aneglur, bydd pobl yn rhoi'r ffidil yn y to. Nod y ganolfan hon yw newid hynny, er mwyn i bobl fyddar allu herio triniaeth wael a siapio gwasanaethau gwell.

Rydw i eisiau helpu – beth alla i ei wneud?

Rhannwch eich profiad o ddefnyddio systemau cwyno, helpwch ni i brofi adnoddau newydd, neu cysylltwch â ni i gefnogi'r prosiect. Gallwch anfon e-bost atom yn DHWLegal@bangor.ac.uk. Byddem yn falch iawn o glywed gennych chi.

Ymunwch â'r Gymuned